موضوع: پرتال *( پورتال ) چیست؟

خلاصه : يك پرتال *( پورتال ) نيز مانند يك كامپيوتر خانگي، اطلاعات و خدمات گوناگوني را در يك صفحه وب واحد و به صورتي سازگار و خوش تركيب در دسترس مي گذارد.
[align=center]

نام پرتال* ( پورتال ) ها را زياد شنيده ايم، اما شايد براي برخي از ما اين سئوال پيش آمده باشد كه واقعا يك پرتال* ( پورتال ) چيست؟ چه ويژگيها و خصوصياتي دارد؟ و چه تفاوتي با يك وب سايت دارد؟ ترجمه كلمه Portal به فارسي در فرهنگهاي لغت "دريچه"، "درگاه"و "مدخل"ذكر شده اما كلمه پرتال* ( پورتال ) در تكنولوژي اطلاعات معني متفاوتي دارد. اگر بخواهيم ساده بگوييم، پرتال* ( پورتال ) صفحه وب واسطي است كه امكان دسترسي آسان را به هر چيزي كه كاربر ، براي انجام وظيفه يا خواسته اش نياز دارد – بدون توجه به اينكه محل فيزيكي آن كجاست، فراهم مي كند. به بيان ديگر پرتال* ( پورتال ) "درگاهي"است به دنيايي مجازي كه كاربر مي تواند از طريق امكانات فراهم شده در آن، تمامي نيازهاي خود را براورده كند. نيازهايي مانند جستجو و يا خريد(مثلا يك كتاب)، دسترسي به حساب بانكي، افزايش و كاهش اعتبار يك حساب اعتباري و يا به روز رساني اطلاعات سخت افزاري از محل كار، پرتال* ( پورتال ) همه چيز را از طريق درگاهي واحد براي كاربر خود فراهم مي سازد.
ويژگيهاي اصلي يك پرتال* ( پورتال ) عبارت اند از:
تجمع اطلاعات
هدف دار بودن اطلاعات
دردسترس بودن اطلاعات
دريچه ورود منحصر به فرد
يك پرتال* ( پورتال ) نيز مانند يك كامپيوتر خانگي، اطلاعات و خدمات گوناگوني را در يك صفحه وب واحد و به صورتي سازگار و خوش تركيب در دسترس مي گذارد. گاهي به اين صفحه web top هم گفته مي شود. پرتال* ( پورتال ) مي تواند نقطه شروع يا صفحه اوليه مشخصي داشته باشد كه كاربران در زمان اتصال به وب آن را مشاهده كنند. اگر چه بر خلاف صفحه كامپيوتر، پرتال* ( پورتال ) مي تواند از طريق مجموعه وسيع دستگاههايي كه قابليت اتصال به وب در آنها پيش بيني شده (از جمله تلفن هاي موبايل) مورد استفاده قرار گيرد.
هر چند شباهت ظاهري فراواني ميان يك وب سايت و يك پرتال* ( پورتال ) وجود دارد به گونه اي كه در نگاه اول تفاوت محسوسي ميان آن دو مشاهده نمي شود اما اين دو كاملا از يكديگر متفاوت اند.سوال اينجاست كه به طور مشخص تفاوت آن دو در چيست؟ در پاسخ به اين سوال بايد گفت ويژگيهاي زير در يك پرتال* ( پورتال ) آن را از يك وب سايت متمايز مي كند:
درگاه ورود منفردي كه از طريق آن مي توان به مجموعه منابع مرتبط با پرتال* ( پورتال ) دست يافت.
نمايش هدفدار اطلاعات با استفاده از تجربيات كاربر.
دسترسي تقسيم بندي شده به انواع داده و اطلاعات گروه بندي شده.
در اختيار گذاشتن امكان ارتباط و همكاري ميان تمامي كاربران و استفاده كنندگان پرتال* ( پورتال ) .
امكان پيوستن به نرم افزارها و سيستم هاي نرم افزاري كه گردش كاري مشخص و تعريف شده اي دارند.

تاريخچه خلاصه پرتال* ( پورتال )
اگر در دنياي كامپيوتر به عقب بازگرديم، زماني را خواهيم يافت كه در آن سيستم هاي نرم افزاري به گونه اي متحول شدند كه ديگر لازم نبود براي كار با يك برنامه، برنامه هاي ديگر بسته شوند، يعني مي توانستيم همزمان از چند برنامه كاربردي استفاده كنيم بدون آنكه با مشكلي مواجه شويم.امكاني كه قبل از آن وجود نداشت. تاريخچه پرتال* ( پورتال ) ها از همان زمان آغاز شد و نسلهاي تكامل يافته آنها يكي پس از ديگري پا به عرصه دنياي اطلاعات گذاشتند.

نسل اول پرتال* ( پورتال ) ها
اولين پرتال* ( پورتال ) ها، كه از آنها تحت عنوان نسل اول نام برده مي شود، بر فراهم نمودن محتويات ايستا، مستندات و همچنين خوراكهاي اطلاعاتي زنده در صفحات وب مبتني بودند. مثالهاي نمونه اين نسل سايت هاي yahoo يا Excite است. اين پرتال* ( پورتال ) ها در محيطي به هم پيوسته، اهداف مشابهي را دنبال كرده و صفحه واسط مشخص و منحصر به فردي را براي دستيابي به مجموعه اطلاعات توزيع شده در سراسر شركت يا سازمان خود، در اختيار كاربر مي گذاشتند. اين اطلاعات معمولا شامل اخبار شركت، شرايط و فرم هاي استخدام، اطلاعاتي مربوط به كاركنان و چگونگي ارتباط با آنها، مستندات رسمي و سياست هاي اعلام شده شركت و همچنين لينك هاي ارتباطي مفيد بود.

نسل دوم پرتال* ( پورتال ) ها :
نسل دوم پرتال* ( پورتال ) ها بر اطلاعات مشخص تر و نرم افزارها متمركز بودند. در اساس شباهت زيادي به خصوص در زمينه فراهم آوردن اطلاعات با نسل اول داشتند با اين همه تفاوت مهمي نيز وجود داشت: اين پرتال* ( پورتال ) هاي امكان همكاري كاربران را در محيطي به هم پيوسته فراهم مي كردند و همين امكان، نقطه تمايز آنها با نسل پيشين محسوب مي شد.
پرتال* ( پورتال ) هاي نسل دوم قابليت همكاري متقابل را در ادارات مجازي براي تيم هاي كاري و به منظور انجام وظايفشان فراهم مي ساختند. نسل دوم پرتال* ( پورتال ) ها سرويس هاي متعددي داشتند كه از جمله آنها مي توان به سرويس هاي مديريت محتوي ( سازمان دهي و مديريت اطلاعات مرتبط ) و سرويس هاي همكاري (كه به كاربران امكان مي داد با يكديگر گپ زده و براي يكديگر ايميل فرستاده و قرار ملاقات تنظيم كنند) اشاره كرد. در اين پرتال* ( پورتال ) ها قابليت تعريف گروه هاي كاربري نيزفراهم آمده بود. به بيان ديگر اين پرتال* ( پورتال ) ها سازو كار همكاري داخلي را در يك سازمان فراهم مي ساختند.

نسل سوم پرتال* ( پورتال ) ها :
نسل سوم با هدف ايجاد فضاي مجازي تجارت الكترونيك (E-Business ) بوجود آمد. پرتال* ( پورتال ) هاي نسل سوم به عنوان واسط ارتباطي كارمندان، تهيه كنندگان، توليد كنندگان و مشتريان قلمداد مي شوند. ويژگي فوق العاده اين پرتال* ( پورتال ) ها امكان مرتبط شدن نرم افزارهاي مستقر در سرورهاي مختلف است. به بيان ديگر، اين پرتال* ( پورتال ) ها نقطه به هم پيوستن محتويات و برنامه هاي كاربردي مستقر در سرورهاي مختلف بطور همزمان و با استفاده از همكاري سرويسهاي خدماتي آنان اند. به علاوه امكان دسترسي به محتويات و امكانات سيستمهاي مختلف را از طريق ابزارها و تجهيزات متنوع، بسته به نياز كاربر امكان پذير مي كنند. اين گروه پرتال* ( پورتال ) ها مجموعه قابل توجه و ارزشمندي از اطلاعات، مستندات، امكانات و قابليتهاي نرم افزارهاي مرتبط را از طريق درگاه واحدي براي كاربر فراهم مي كنند.
به علاوه، اين پرتال* ( پورتال ) ها به صورتي خودكار و بر اساس نقش كاربران هدفمند شده و ويژگيهايي خاص آنها مي يابند. به بيان ديگر، نحوه نمايش، محتوي و امكانات در دسترس، بسته به نقش تعريف شده براي كاربر به گونه اي منحصر به فرد و خاص وي در اختيار او قرار مي گيرد. كليد توسعه آينده اين نسل از پرتال* ( پورتال ) ها،ايجاد چهارچوب هاي كاري باز ( از قبل تعريف نشده ) براي سرويس هاي عمومي خواهد بود.
انواع پرتال* ( پورتال ) ها
يك سازمان مجموعه متنوعي از كاربران دارد كه از جمله آنها مي توان به مشتريان، شركا، كارمندان اشاره كرد. همه اين كاربران علاقه مندند از اطلاعات و خدمات آن سازمان استفاده كنند. كاملا آشكار است كه هر كدام از آنها نيازهاي خاص و اغلب متفاوتي دارد. براي پاسخگويي به اين تنوع، انواع مختلف پرتال* ( پورتال ) ايجاد شده و مورد استفاده قرار مي گيرد. به طور كلي بر حسب چگونگي پاسخگويي به نيازهاي كاربران، پرتال* ( پورتال ) ها را مي توان در چهار گروه زير دسته بندي كرد:

usiness to Customer Portal (B2C)
اين نوع از پرتال* ( پورتال ) با سيستمهاي CRM [1 ] مرتبط بوده و دسترسي مستقيم مصرف كننده را به مجموعه وسيعي از اطلاعات و خدمات فراهم مي كند – براي مثال، اطلاعاتي مانند "راهنماي استفاده از محصولات"و "وضعيت سفارش مشتري "در خريد هاي خود و همچنين امكانات ارتباطي كاربر با بخش پشتيباني مشتريان در اين پرتال* ( پورتال ) ها پيش بيني مي شود. مانند هر پرتال* ( پورتال ) ديگري، يك پرتال* ( پورتال ) B2C معمولا در قد و قواره اي ارائه مي شود كه نيازهاي مشتريان خود را پاسخ دهد.

Business to Business Portal (B2B)
نوع ديگر پرتال* ( پورتال ) در زنجيره مديريت منابع شكل مي يابد[2]. در اين نوع پرتال* ( پورتال ) اطلاعات لازم براي توليد كنندگان،تهيه كنندگان، نمايندگي ها و همچنين توزيع كنندگان، به گونه اي مناسب و دسته بندي شده جمع آوري و در اختيار آنان قرار مي گيرد. نمونه عمومي پرتال* ( پورتال ) B2B - براي مثال، يك شريك تجاري را قادر مي كند تا به بخشهايي از اطلاعات و امكانات مانند سفارش خريد و صدور فاكتور دسترسي داشته و از امكانات اين بخشها استفاده كند. به هم پيوستن برنامه هاي كاربردي يكي از پيشنيازهاي لازم براي يكپارچه سازي محيط هاي تجاري در بستري واحد و ايجاد محيط مجازي لازم براي كسب و كار است. محيطي كه در آن امكان تهيه كالا يا خدمات، صدور صورت حساب خريد و فروش، دسترسي به اطلاعات توليد و ديگر امكانات مرتبط با نيازها فراهم مي ايد.

B2E
اين پرتال* ( پورتال ) ها كه اغلب با عنوان پرتال* ( پورتال ) هاي اينترانتي شناخته مي شوند معمولا به منظور تجميع، انتشار و به اشتراك گذاري اطلاعات و خدمات به پرسنل يك سازمان ايجاد مي شوند. B2E ها به دو دسته اصلي تقسيم مي شوند:
پرتال* ( پورتال ) هاي كاركنان كه امكان دسترسي به محتويات به هم پيوسته اي مانند اخبار شركت، اطلاعات سخت افزاري و نرم افزاري، موتور جستجو و منابع فني و گزارشها را در اختيار مي گذارد. اطلاعات اين نوع پرتال* ( پورتال ) معمولا در دسترس همه كاركنان يك سازمان قرار مي گيرد. اين پرتال* ( پورتال ) كاركنان و شاغلين يك سازمان را قادر مي كند تا از طريق گپ و گروههاي گفتگو با يكديگر در تماس بوده و با يكديگر همكاري كنند. عموما، اين پرتال* ( پورتال ) ها امكاناتي نظير ثبت نام در يك كلاس و يا يك اردو را نيز در اختيار كاربر خود قرار مي دهند. به علاوه كاربران اين پرتال* ( پورتال ) معمولا مي توانند اطلاعات شخصي خود مانند نام و كلمه عبور را تغيير دهند.

Knowledge worker portal كه با يك يا مجموعه اهداف مشخص مثلا فروش يك محصول ايجاد مي گردد. اين پرتال* ( پورتال ) ها مجموعه اي از محتويات را به منظور پشتيباني از فرآيند يا فرآيندهاي مشخصي در اختيار مي گذارند. براي مثال يك برنامه تكنسين خودكار ممكن است نيازمند منابعي از برنامه هاي كاربردي ديگر مثلا برنامه هاي تعمير و نگهداري باشد تا بتواند اطلاعات لازم در زمينه تاريخچه بازبيني و تعمير، زمان بندي تجهيز و يا قطعات و لوازم مورد نياز براي تعمير آن را كسب كند.

پرتال* ( پورتال ) هاي عمومي ( Mega Or Public Portal)
اين پرتال* ( پورتال ) ها با عنوان پرتال* ( پورتال ) هاي اينترنتي شناخته مي شوند و مهمترين ويژگي آنها فراواني مخاطبانشان است. اين نوع از پرتال* ( پورتال ) ها نيز در دو گروه دسته بندي مي شوند:
پرتال* ( پورتال ) هاي عمومي كه تمامي كاربران اينترنت را مخاطب قرار مي دهند (براي مثال Yahoo ، Excite ، Google و مانند آن)
پرتال* ( پورتال ) هاي خاص ( صنعتي، بازرگاني، خدماتي ) كه به آنها پرتال* ( پورتال ) هاي عمودي نيز گفته شده و مخاطبان محدود و مشخصي دارند ( مانند پرتال* ( پورتال ) هاي بانكها، سازمانهاي دولتي، وزارتخانه ها و ... )
بايد توجه داشت كه يك پرتال* ( پورتال ) مي تواند از پيوند انواع پرتال* ( پورتال ) هاي ديگر ايجاد شود. به علاوه همانطور كه يك سازمان كاربران متنوعي دارد، مي تواند ( و گاهي نيز لازم است ) كه پرتال* ( پورتال ) هاي مختلفي براي پشتيباني از نيازهاي آنان داشته باشد.

جنبه هاي كاركردي يك پرتال* ( پورتال )
اگر چه پرتال* ( پورتال ) ها در انواع و اندازه هاي متنوعي ساخته مي شوند اما ويژگيهاي محدود و مشخصي هسته اصلي آنها شناخته مي شود:
هر پرتال* ( پورتال ) اطلاعات و خدمات را يكجا و در يك محل جمع آوري مي كند.
هر پرتال* ( پورتال ) مي تواند در اندازه لازم براي شخص و يا گروه سازمان درايد.
هر پرتال* ( پورتال ) در هر زمان و از هر مكاني قابل دسترس است.
يك پرتال* ( پورتال ) مجموعه اطلاعات و خدمات را يكجا و در يك محل جمع آوري مي كند
هدف اصلي فراهم آوردن امكان دسترسي آسان به هرچيزي ( اطلاعات و خدمات ) است كه يك كاربر براي انجام وظايف و مسئوليتهايش به آن احتياج دارد، صرف نظر از اينكه منبع آن كجا باشد.

اطلاعاتي كه يك پرتال* ( پورتال ) فراهم مي كند :
داده هاي ساخت يافته. داده هايي كه به صورتي سازمان يافته اند كه امكان جستجوي آسان آنها وجود داشته باشد ( اغلب به صورت سلسله مراتب و بر اساس كلمات كليدي). فهرست الفبايي كتابهاي يك كتابخانه مثال خوبي از داده هاي ساخت يافته است. داده هاي ساخت يافته اغلب شامل، گزارشها، تحليلها، پرس و جوهاي مشخص و ديگر انواع دانش مرتبط با كسب و كار است.
داده هاي بدو ن ساختار، كه جستجو در آنها معمولا دشوار بوده و خارج از يك بانك اطلاعاتي قرار دارند. از اين نوع داده مي توان متن ها، صوت، تصوير و يا گرافيك و اشكالي مانند مستندات Office ، memos ، ايميل، قرارهاي ملاقات را مثال زد.
اطلاعات خاص [3] ،كه شامل محتويات قابل خريد و فروش ( مثل انواع اخبار، گزارشها، اطلاعات مربوط به سهام، كاريكاتورها و محتويات بي اهميت) بوده و مخصوصا به منظور استفاده در فرايندهاي توليدي ديگر تهيه و در اختيار قرار مي گيرند.

خدماتي كه به وسيله يك پرتال* ( پورتال ) فراهم مي شود:
همكاري، (با عنوان خدمات ارتباطي نيز شناخته مي شود ) و به كاربران اجازه مي دهد تا با يكديگر گپ بزنند، در بحثهاي گروهي مشاركت داشته باشند، مطالب خود را در اختيار ديگران قرار دهند و...
مديريت محتوي كه انواع جستجو ها، رهگيريها را مديريت كرده و همچنين قابليتهاي خاصي را به منظور استخراج داده ها در اختيار مي گذارد.
خدمات شخصي (با عنوان خدمات تراكنشي نيز نام برده مي شود ) كه كاربران را قادر مي سازد تا با ديگر سيستمها ( مثلا سيستمهاي فروشنده و يا نماينده يك محصول ) مستقيم و بدون واسطه مرتبط باشند. معمولا اين قابليت به كاربر امكان مي دهد تا براي مثال فعاليتهاي زير را انجام دهد:
محصولات يك سازمان را خريداري كند
ملاقاتهاي خود را زمان بندي كند
حساب خود را مشاهده يا تراز كند
در كلاس مورد علاقه خود ثبت نام كند
هر پرتال* ( پورتال ) مي تواند در اندازه لازم براي شخص و يا گروه سازمان درايد.
يكي از ويژگيهاي جالب يك پرتال* ( پورتال ) شكل و عملكرد متفاوت آن براي اشخاص مختلف است. يكي از روشهايي كه به اين منظور استفاده مي شود، متناسب سازي و تغيير شكل و قابليتهاي پرتال* ( پورتال ) بر حسب خواسته ها يا تجارب شخص يا گروه استفاده كننده از آن است. به همين دليل است كه كاربران متفاوت شكل متفاوتي از يك پرتال* ( پورتال ) مشاهده كرده و اطلاعات و خدمات متفاوتي در اختيار ايشان قرار مي گيرد:
امكان تغيير بر حسب خواسته ها بر حسب تجارب شخص يا گروه عموما personalize ناميده مي شود و به اين معني است كه در پرتال* ( پورتال ) امكان انتخاب نحوه نمايش محتوي پيش بيني شده است. اغلب اين انتخاب بصورت خودكار و بر اساس نقش كاربر (مثلا پست سازماني وي) انجام مي شود. براي مثال وقتي كارمند فروش به سيستم وارد مي شود، به صورت خودكار فهرستي از جديدترين محصولات براي وي به نمايش در مي آيد. با اين همه در بعضي از پرتال* ( پورتال ) ها انتخاب محتوي نمايش داده شده به كاربر محول مي شود تا در زمان ورود به پرتال* ( پورتال ) خود آن را انتخاب كند.
تغيير و Customize شدن يك پرتال* ( پورتال ) شامل انتخاب چگونگي شكل ظاهري آن (مثلا رنگ و چيدمان صفحه)،مدل مرورگر و محل نمايش محتويات روي صفحه است. يك پرتال* ( پورتال ) مي تواند حتي برچسب و عنوان تجاري مشخصي داشته و ظاهر متفاوتي را براي انواع كاربرانش به نمايش گذارد.
اين دو ويژگي به پرتال* ( پورتال ) امكان مي دهد تا مجموعه مشخص و تعريف شده اي از كاربران (مثلا مشتريان، شركا و يا كاركنان) را هدف قرار دهد. بعضي از پرتال* ( پورتال ) ها حتي مي توانند براي هر كاربر مشخص، شكل و شمايل متفاوتي از خود نشان دهند.
يك پرتال* ( پورتال ) در هر زمان و از هرمكاني هميشه در دسترس است
از آنجا كه پرتال* ( پورتال ) ها براي استفاده در محيط وب ساخته مي شوند، در هر زمان و از هر مكاني با استفاده از يك مرورگر استاندارد وب در دسترس اند. انواع تجهيزات مبتني بر وب نيز از جمله تلفنهاي موبايل، دسترسي به پرتال* ( پورتال ) ها را به غايت آسان و مفيد كرده اند.

[/align]


خیلی از دوستان در مورد نام جدید انجمن سوال داشتند که با حواندن این مقاله سوالاتشان بر طرف میشود .


فعلا ...

عرفان جان یه سوال :

پرتال چیه ؟!

نوشته اصلی توسط The Basted

عرفان جان یه سوال :

پرتال چیه ؟!

چیز خیلی خوبیه
[align=center]

خلاصه : يك پرتال *( پورتال ) نيز مانند يك كامپيوتر خانگي، اطلاعات و خدمات گوناگوني را در يك صفحه وب واحد و به صورتي سازگار و خوش تركيب در دسترس مي گذارد.

[/align]

البته سوالی که من داشتم جوابش این نبود.

[size=xx-small][align=center]

منبع رو هم ذکر میکردی خوب بود :4

[/align][/size]

نوشته اصلی توسط KANE

[size=xx-small][align=center]

منبع رو هم ذکر میکردی خوب بود :4

[/align][/size]

این سایته پدر سگ خودش هم منبع رو نزده بود