موضوع: ^ نقـد و بررسی "جدایی نادر از سیمین" ^

" بـه نـام خـدا "

^نقـد و بررسی "جدایی نادر از سیمین"^





فیلم جـدایی نادر از سیمین سـاخته ی اصغر فرهـادی این روز ها توی زبون های دوستداران فیلم و سینمای ایران خیلی چرخیده میشه . فیلمی که در مورد پاشیدگی زندگی ، دروغ و بی وفایی انسان هاست . داستان این فیلم داستان یک درام دادگاهی دردو غم انگیزه ، کاراکتر هایی که باید بین "دروغ و قضاوت " یکی رو انتخاب کنند . فیلمی که فروپاشی یک خانواده رو به طوری طبیعی به تصویر میشکه . آنقدر وارد داستان زناشویی این فیلنامه میشه که تمام نقش ها با داستان گره می خورند . ساخته های اصغر فرهادی همیشه اینگونه بود همچنین در فیلم درباره ای ، گاهی با دیدن فیلم های اصغر فرهادی ببیننده فکر میکنه که بازیگرها به حال خودشون رهـا شدند . یا اصلا دوربینی نیست که ازشون تصویربرداری کنه و یک داستان واقعی رخ میده . انتخاب بازیگر بنابه همین دلیله که اصغر فرهادی بازیگر هایی رو انتخاب میکنه تا بتونن تفکر فرهادی رو در تصویر ها نشون بدند . داستانی غم انگیز که هرگز بیننده از دیدنش پا پس نمیکشه . لحظات به یاد ماندنی از حادثه های خانوادگی . زندگی که به مرز فروپاشی رسیده و تلخ و سیاهی های خودش رو رو نمایی میکنه . سخت تر از دیدن اون ، حرکت های بازیگرانی امثال شهاب حسینی و لیلا حاتمیه ، که توی این راه درس پس دادن ، شهاب حسینی در فیلم درباره ای الی امتحان خودش رو به اصغر فرهادی پس داده و همینطور پیمان معادی . تیمی که شاید با وجود بازیگرانی امثال لیلا حاتمی دگرگون شده ولی هنوز مقصد این تیم با هدفه درباره ای الی یکی شده و حتی تکمیل تر شده .



در فیلم های آخر اصفر فرهادی ، شخصیت پردازی در قیاس با نوع و گونهه ی این فیلم در تمامی لحظات فیلم چند گام جلوتر است . روایت و داستان عجیبه جدایی نادر از سیمین در مقابل شخصیت پردازی این نخسه کم میاره . فرهادی با انتخاب بازیگران و چیدمان اون ها توی این پازل فیلم سازیش به گونه ای فیلم رو جا داده که تمام فیلم به هدفش رسیده . داستانی سرشار از تنش که با تک تک بازیگر های وقف شده . زندگی خانوادگی که تمام بازیگر ها توی اون حضور دارند باعث به تصویر کشیدن هر چه بهتره روایت شده . فرهادی در داستان تک تک بازیگران رو با چیدمان منظم و عالی معرفی میکنه ، بر اساس شخصیت های اجتماعی اون ها و ضربان های منظمی رو اوایل فیلم به نمایش میزاره .



لحظات ابتدایی فیلم و با آغاز فیلم ، رویا رویی بیننده با دونقش اصلی داستان سیمین و نادر همراه بود که قضاوت بیننده رو آماده هر گونه ارزیابی این دو میکنه . شصخیت های اصلی داستان های فرهادی باید به گونه ای باشند که تمام داستان رو به راحتی توی دیالوگ هاشون بگن . اگر چه در دیالوگ هایی که میگن آخر داستان درش نیست ولی نوع حس گرفتن بازیگر در مقابل فیلنامه بر اساس دیالوگ و حرفهای او تشکیل میشه که به طور عالی توی این فیلم و نمای آغازین دیدیم . دیالوگ هایی که بین اون ها صورت میگرفت در مورد طلاق و علت مهاجرت سیمین ، شلوغی های طبیعت خانواده ، مخالفت نادر و حضور پدری که دارای آلزایمر هست و حتی دختری که به دلیل این اتفاقات به گونه ای طرد شده ، وجود زنی خدمتکار با آن روحیه و شرایط خانوادگی و مشکلاتی که با همسرش دارد یک زنجیره ی به هم پیوسته شده رو تشکیل میده که به راحتی بیننده میتونه اون رو حس کنه .




غصه ای که فرهادی اون رو مدیریت میکنه رو میشه به دو نیمه تقصیم کرد . نیمه ی اول فرهادی شخصیت پردازی رو به چنگ میگیره و آماده ی داستان و البته پایان روایت میکنه و نیمه ی دوم از همین بازیگران برای پیش برد و رسیدن به هدف ، باز کردن گره ها و مشکلات استفاده میکنه . شخصیت پردازی کاملا هوشیارانه ی اصغر فرهادی باعث شده هر چه بیشتر به کاراکتر ها و شخصیت ها پی ببریم . در واقع تاثیر تفکر و ایده ای فرهادی باعث رخ داده فیلم شده . شصخیت هایی که هر یک از اون ها به سادگی توی تفکر ما قرار می گیرند رو فرهادی تشکیل داده و روی اون مدیریت میکنه . اصغر فرهادی توانایی های خودش رو توی این فیلم بر اساس شخصیت پردازی به روایت میکشه .



داستان این فیلم ، داستان فرو پاشی یک خانواده هست و با رابطه های از طبقه های پایین رو به بالا رقم میخوره . خانواده ی روبه بالا داستان خانواده ی " نادر و سیمین هست " که مشکلاتشون در حال رقم زدند فروپاشی جدی میشه . و رابطه ی دیگه داستان ، زن و شوهری از طبفه ی پایینتر هستند " حجت و راضیه " . روایت اول ( روایت نادر و سیمین ) ، با مهاجرت زن به خارج از کشـور با مخالفت مرد روبه پاشیده شدنه خانواده است ، حضوری پدری که دارای فراموش داره توی مخالفت نادر سهم اصلی رو داره و البته حضور ترمه دختره اون ها نیز در بین اون ها ارزشی داره . داستان دوم ، داستان زن و شوهری فقیری هست نسبت به خانواده ی اول ، به دلیل بدهکاری و بدبختی غیر قابل تحمل که زخم اصلی اون به خانواده هست ، به همین دلیل در حال فروشکنی این خانواده شده ، حضور کودکش و فرزند سقـط شده اون ها . چیزی رو به ذهن ها منتقل میکنه اون هم رابطه ی سرد و تلخ و دردبار و غمگین از این زوج هاست .

توضیح در مورد بازیگران فیلم و شخصیت پردازی آن ها

نـادر ( پیمان مــعـادی )



شخصیتی که سعی داره به همه چیز به شکل ایده آل نگاه کنه. منطقی و اصول گرا. در همان نماهای نخست، تاکید به نگهداری از پدر بیمارش داره. به شدت وطن دوست و به تربیت و تعلیم بچه خیلی حساس است. در یادگیری ادبیات و کلمه های فارسی به او کمک می کند. و تاکید خاصی بر استفاده از واژه های فارسی به جای عربی داره برای دخترش. علاقه خاصی که به موسیقی سنتی و آواز شجریان دارد. او دخترش را وادار می کند که بابت نگرفتن بقیه پول بنزین به عنوان انعام، از خود واکنش نشان داده و حقانیت خود را به اثبات برساند. هیچ ابایی از تهدید های حجت ندارد و تسلیم او نشده و تا زمانی که مشخص نشود در مرگ بچه مقصر بوده، از موضع خود کوتاه نمی آید. برای گذاشتن وثیقه برای آزادی خود حتی به همسر و خانواده او هم رو نمی اندازد. خود را انسان شریفی با خصوصیات انسان دوستانه می داند و وقتی مطمئن نیست که کبودی بدن پدرش در اثر افتادن از تخت باشد حاضر به شکایت نمی شود.


سـیمین ( لیـلا حــاتمــی )


خود را انسانی با ویژگی های مدرن می پندارد. حاضر نیست که دخترش را در شرایط محیطی اجتماع کشورش بزرگ کند و تعلیم و تربیت دهد. برخلاف شوهرش علاقه زیادی به موسیقی سنتی ندارد و در حال آموختن ساز پیانوست و رشته مورد تدریسش هم زبان انگلیسی ست و گرایش زیادی به تغییر اوضاع و احوال زندگی خود و فرزندش دارد. نادر او را شخصیتی ترسو و محتاط و محافظه کار می داند. در مقابل درخواست دستمزد بیشتر باربران برای جابجایی پیانو، کوتاه می آید و حاضر می شود به جای خریــ ــدار این مبلغ اضافی را متقبل شود. از ترس تهدید های حجت به دخترش، حاضر به گفتگو و معامله می شود. خود را نگران اوضاع و احوال سن حساس بلوغ دخترش می بیند.


حجــت ( شهــاب حسینی )


او خود را قربانی فضای آکنده از بدگمانی و بدبینی جامعه می داند. به گونه ای به آخر خط رسیده. همه زندگی اش را باخته و از هیچ مصیبتی هراس ندارد اما همچنان محتاج دیگران است. حجت در اولین سکانسش در بانک، خود در موقعیتی ملتمس گونه قرار می دهد. و بسته چهار نخ های پول، مصداق خوبی برای شناخت شخصیت او در این سکانس می باشد. و برخی از دیالوگ هایش گویای اوضاع و احوال معیشتی اوست. اغلب کمی و کاستی های زندگی خود را به طبقات بالاترِ اجتماعی ربط داده و به گردن آنها می اندازد. برای گذران زندگی حاضر به هرگونه معامله ای ست. و حتی در جلسه گفتمان آنها برای حل و فصل این قضایا، همسر خود را مجبور به قسمِ دروغ خوردن می کند.


راضــیه ( سـاره بیــات )



انسانی معتقد و اخلاق گرا با آن پوشش منحصر به فرد در فیلم و اینکه بارها با قسم خوردن و یا تماس تلفنی با دفتر مرجع دینی اش برای پرسش و کسب تکلیف اعمالش در حکم شریعت، تاکید بسیاری بر این جنبه اخلاقی اوست.


اما هماهنگ بودن این شخصیت ها بر اساس تفکر فرهادی برای تسلیم شدن اون ها به دروغ و پنهان کاریه . (پنهان کاری از دانستن وضعیت بارداری راضیه توسط نادر، پنهان کاری رخداد تصادف تا موقع اخذ دیه توسط راضیه، درخواست برای قسم دروغ خوردن از سوی راضیه توسط حجت، شهادت دروغ ترمه در دادگاه پیشِ قاضی، پنهان کاری از اعتراف راضیه به تصادف از سوی سیمین و . . . )
شاید فرهادی با ساختن این فیلم طوری فیلنامه ی درباره ی الی رو تکمیل کرده و به نظره من این فیلم بهترین فیلم دورانم بعد از درباره الی هست.

بــازیگران این فیلم

پیمان معادی ، لیلا حاتمی ، شهاب حسینی ، ساره بیات ، سارینا فرهادی ، علی اصغر شهبازی، بابک کریمی، شیرین یزدان بخش، کیمیا حسینی و با حضور مریلا زارعی

حسین قول داده بود بهم تا اون هم نظرشو در مورد این فیلم بگــه منتظرشم شدید .
فعلا دوستان .

خب آقایون همونجوری که احمد رضا جان گفت منم قول همکاری دادم و اینم از نقد بنده . فقط بگم که بحث کاملا سینمایی و اخلاقی هست


جدای نادر از سیمین . فیلمی که در یک سکوت کامل ساخته شد و وقتی وارد جشنواره شد کمتر کسی فکر میکرد که اندقر خوب باشد . خیلی ها میگفتن این فیلم هر چقدر هم خوب باشد به پای درباره الی نمیرسد . اما زمانی که فیلم به نمایش در آمد تمتامی منتقدان از این فیلم استقبال کردند و گفتند که شاهکار ایران هست . این فیلم راهی جشنواره برلین شد و تونست بزرگتررین افتخار تاریخ سینمای ایران را به نام خود ثبت کند . کسب خرس طلایی از جشنواره معتبر و جهانی برلین . همچنین خرس نقره ای که به بازیگران این فیلم زیبا رسید .



فیلم زندگی یک زوج رو نشون میده که سال ها است با هم زندگی میکند و سر یک موضوع با هم به مشکل خوردند و میخواهند از هم طلاق بگیرند . موضوع این است که سیمین میخواهد دخترش را به خارج ببرد تا از شرایط ایران دور شود و پیشرفت کند در حالی که نادر میخواهد دخترش در ایران بماند و در همین خاک پیشرفت کنه . در فیلم و در همان سکانس اول نشون میده که زن اصلا راضی به طلاق نیست و میخواهد یه جوری شوهرش را بترساند تا به خارج برود اما شوهر طبق گفته خودش میداند که این برنامه الکی هست و زنش دوباره به خانه برمیگرده . در این بین این خانواده در گیر یک خانواده دیگر میشود . خانواده ای که وضع مالی خوبی ندارند و هزار تا بدهکاری را در پشت خود میبینند .



خب از بحث داستان بیرون میام و میرم تو خط فیلم . فیلم خیلی زیبا کار شده . یعنی عالی کار شده . فیلم برداری بسیار زیبای این کار که باعث میشه تماشاگر احساس کنه که نزدیک بازیگران هست . بازی کردن بازگران ( مخصوصا شهاب حسینی و پیمان معادی ) که در مواقع لازم به خوبی نشان از استرس و عصبانیت را منتقل میکند . وقتی شخصی مثل پیمان معادی که شغل اصلیش بازیگری نیست اینقدر زیبا بازی میکند دیگر چه میشود گفت ؟ زمانی که شهاب حسینی به اون خوبی حس بدبختی و آخر خط رسیدن را منتقل میکند دیگر چه میشود گفت ؟ زمانی که ساره بیات در فیلم به این خوبی حس ایمان و تقوای خودش را حتی در مواقعی سخت نگه میداره چی میشه گفت ؟ در مورد بازی بی نقص و عالی لیلا حاتمی چه میشود گفت ؟ این بازیگران با بازی عالی خود دهن همه را بستن .

زمانی که این فیلم اکران شد یه سوال ذهن من رو خیلی مشغول کرد . جدایی نادر از سیمین یا درباره الی ؟ خیلی فکر کردم و در آخر به این فیلم رای دادم . جدایی نادر از سیمین به نظر من از درباره الی بهتر است و یک اتفاق مهم در سینمای ایران است . ما در درباره الی یک سری جوان را میدیدم که به یک مشکل خیلی بزرگ خوردند و بازیگران طبق شرایط واکنش های عالی نشان میدهند . در این فیلم هم یک خانواده را در همین شرایط فقط با موضوعی متفاوت دیدم . در درباره الی 6-7 نفر با هم کار میکنند اما در جدایی نادر از سیمین 4 نفر ( شهاب حسینی , پیمان معادی , ساره بیات , لیلا حاتمی ) و در بعضی مواقع با 5 نفر ( مریلا زارعی ) واکنش نشان میدادند که این به مراتب نقش های این فیلم را پررنگ تر از نقش های درباره الی میکند و به طبعا کار بازیگران را سخت تر . اما این 4 نفر به خوبی ظاهر شدند و نشان دادند که جزء بهترین های ایران هستند .



اما در مورد کارگردانی . اصغر فرهادی رو میشه ستاره سینمای ایران دونست . این کارگردان انقدر قشنگ از بازیگران بازی میگیره که وقتی همه میبینند مجبور هستند برایا و دست بزنند . کارگردانی عالی این کارگردان انقدر دلنشین و یک نواخت هست که مسئولان سختگیر برلین را راضی کرد که به این فیلم خرس طلایی بدهند . اصغر فرهادی بعد از درباره الی که خیلی ها اون رو اتفاق میدونستند این فیلم رو ساخت و در کمال تعجب همون افراد بهتر از درباری الی هم شد و استقبال بیشتری هم در بر گرفت . کارگردانی عالی اصغر فرهادی برای ایران یک افتخار محسوب میشه .



حب ما هم بریم سراغ شخصیت ها ::

نادر ::



نادر نمونه یک مرد خانواده دوست و ایرانی هست . مردی که زیر بار حرف زور نمیره و میخواد که همیشه به حقش برسه . اون نه تنها خودش رو این اخلاق پا فشاری میکنه بلکه میخواد دخترش هم به این اخلاق روی بیاره . مثل همون سکانس پمپ بنزین . خیلی از مرد ها اینطوری هستند و میخواهند هر طور که شده روی عقاید خود بمانند مگر خلافش ثابت شود . تعصبی که روی پدرش داره بسیار دلنشین هست . طوری که وقتی پدرش را بسته بخ تخت میبیند انگار دنیا روی سرش خراب شده . اما او خیلی کنترل خوبی روی اوضاع دارد و حتی سخترین شرایط را هم با استفاده از زبان و حرکات کنترل میکند . پیمان معادی این کاراکتر را عالی بازی کرده است .

سکانس عالی :: سکانسی که میخواهد راضیه را از خانه بیرون کند .

سیمین ::



نمونه ای بارز از بسیاری از زن های ایرانی . زن هایی که نمیتوانند حق خود را به درستی بگیرند و میخواهند هر طور شده کار رو انجام بدهند . حتی اگر کار ناحق باشد . سیمین در چندین سکانس برای اینکه حق خود را بگیرد دست به جیب میشود و حاظر است برای اتهام قتلی که هنوز ثابت نشده دیه بدهد !! او میخواهد همه شرایط را بر وفق مراد خود و دخترش بکند . برایا ینکه دل شوهرش را بدست بیاره از طلاق صحبت میکند اما به دلیل راه غلط خودش 2 بار به خونش برمیگرده و باز قهر میکند . لیلا حاتمی با چهره خاص خود این نقش را عالی بازی کرده است .

سکانس عالی :: سکانس درگیری او با نادر بر سر پول دیه .

حجت ::



یک مرد متعصب و عصبی . مردی که خانوادش برایش از همه چی مهمتره و برای اینکه به حقش برسه حاظره هر کاری بکنه . حتی حاظره حبس هم بکشه ولی سکوت نکنه . مردی که وقتی میفهمه زنش در خانه مردم کار میکنه انقدر عصبی میشه که در بیمارستان با طرف دست به یقه میشه و میخواد طرف رو لته پار کنه . مردی که میخواهد از زورش برای گرفتن حق استفاده کنه و کاری نداره که طرفش پلیس هست یا یه مرد عادی . زندگیش بر باد رفته و فکر میکند هیچی برای از دست دادن نداره اما نمیداند که یک همسر و یک دختر کوچیک دارد که خیلی خاطرش رو میخواند . شهاب حسینی به جرات میگم بهترین بازیش رو در این فیلم انجام داده . بدون شک .

سکانس عالی :: صحنه ای که در دستشویی خانه و در جلوی همسرش خودش را کتک میزند . ( بهترین سکانس فیلم از نظر من )

راضیه ::



یک زن مذهبی که تکلیفش با خودش معلوم نیست . یه جا میگوید که این آقا بچه من رو کشته و یک جای زمانی که شوهرش از او میخواهد میگوید من شک دارم و قسم نمیخورم . برای گرفتن حق خود به قسم و آیه روی می آورد و صلاحش اشک ریختن هست . مثل سکانسی که میخواد از مامور پلیس رضایت بگیره تا شوهرش را بازداشت نکنن . زنی که به کار خود و خانواده خیلی اهمیت میدهد و حاظره برای پول حتی شلوار یک پیرمرد را عوض کند . ساره بیات خیلی در این فیلم زیبا بازی کرد و خوش را به همه ثابت کرد .

سکانس عالی :: سکانسی که از مامور آگاهی میخواهد شوهرش را به بازداشتگاه نندازند .

××××××××××

یه سرچی توی مخم زدم چند تا دیالوگ و حرف توپ از توی فیلم دراووردم گفتم بزارم حال کنید ::

- نادر خطاب به دخترش :: غلط غلطِ . فرقی هم نداره کی گفته یا کجا نوشته .

- حجت به مامور دادگاه :: من رو از حبس میترسونی . از خدا بترس بدبخت . حرف نزنم که چی ؟ حقم رو بخوریـــــ.ــد ؟

- زمانی که نادر به همسایه زنگ میزند و میگوید برای شهادت حواست باشه . دخترش میگه :: اگه میخواد راستش رو بگه دیگه واسه چی باید حواسش رو جمع کنه ؟

نادر به سیمین :: دخترمون باید همینجا بزرگ شه تا مثل تو ترسو بار نیاد . تو میترسی اینجا وایسی .

نادر به دخترش :: قانون این چیزا حالیش نیست . میگی یا میدونستی یا نمیدونستی .

سیمین به نادر : اون که اصلا نمیدونه تو پسرش هستی / نادر در جواب :: من که میدونم اون پدر من هست .


××××

خب امیدورام راضی شده باشید . خوشحال میشم بقیه نظر ها رو هم بشنوم .

اول تشکر میکنم از احمدرضا و حسین به خاطر این نقد و بررسی ! بسیار عالی بود .

درباره فیلم هم بگم که سینماهای شهر ما هنوز نیاوردن . اسم فیلم هم جذاب هستش ! بی صبرانه منتظرم تا این فیلم بیاد و برم نگاه کنم .خسته شدم اینقدر تبلیغات فیلم های کمدی و طنز مصخره دیدم . کمدی هایی که فقط دوست دارن با شکلک در آوردن ادم رو بخندونن . به نظر من این فیلما که داستان های تکراری و ضعیف دارن سینمای ایران رو خراب کردن .

خلاصه این فیلم ارزشش رو داره که آدم بره از سینما ببینه .

فیلم بسیار زیبایی هست. توصیه میکنم ب*** ببینید. من اخراجی ها 3 رو 27 اسفند تو سینما دیدم همون 20 دقیقه اول میخواستم پاشم از سینما بیام بیرون ولی فیلم جدایی نادر از سیمین ارزش دوباره دیدن رو هم داره.