جشنهاي ماهانه ( از سری جشنهای ایرانی )
جشن*هاي ماهانه
در هر ماه، يك بار نام روز و ماه يكي هستند. زرتشتيان اين روز*ها را جشن مي*گرفتند و شادي مي*كردند اين دوزاده جشن به نام ماه*ها، فروردينگان (19 فروردين)، ارديبهشتگان (2 ارديبهشت*گاهنامه كنوني ايران و 3 ارديبهشت گاهنامه زرتشتي)، خردادگان (4 خرداد كنوني 6 خرداد زرتشتي) تيرگان (10 تير كنوني و 13 تير زرتشتي)، امردادگان (3 امرداد كنوني و 7 امرداد زرتشتي)، شهريورگان (30 امرداد كنوني و 4 شهريور زرتشتي)، مهرگان (10 مهر كنوني و 16 مهر زردتشتي)، آنگان (4 آبان كنوني و 10 ابان زرتشتي)، آذرگان (3 آذر كنوني و 9 آذر زرتشتي)، ذيگان (25 آذر، 2 و 9 دي كنوني و 8، 16 و 24 دي زرتشتي)، بهمنگان (26 دي كنوني و 2 بهمن زرتشتي) و اسفندگان(29 بهمن و 5 اسفند زرتشتي) خوانده مي*شود.
از ميان اين جشن*ها جشن مهرگان جنبه ملي دارد كه در بخش جشن*هاي ملي درباره آن سخن مي*گوييم. بزرگ*ترين جشن*هاي زرتشتيان (ايران باستان)، نوروز بود كه با اعتدال ربيعي همراه است. هنگامي كه خورشيد روي مدار استوار قرار مي*گيرد و روز و شب برابر مي*شوند. اين روز اول فروردين برابر، 21 مارچ است. جشن مهرگان كه دومين جشن بود كه با اعتدال پاييزي همزمان بود. (اين اعتدال در روز 23 سپتامبر برابر با اول مهر است و مهرگان ده روز ديرتر يعني روز مهر از مهرماه كه دهم مهر باشد جشن گرفته مي*شود. بعد از اين دو جشن، جشن*هاي تيرگان و ديگان مهم بودند. جشن تيرگان برابر روزي است كه خورشيد در دورترين نقطه شمالي از استوا قرار دادرد و بزرگ*ترين شب و كوتاه*ترين روز است (اين روز در حدود 22 دسامبر و جشن ديگان در روز 23 دي*ماه روز دي به آذر دي ماه برابر 23 دسامبر برگزار مي شود.)
اين چهار جشن را در جشن*هاي ملي شرح مي*دهيم. جز اين روزها، زرتشتيان روز خرداد فروردين ماه (روز ششم فروردين) را كه روز توليد اشوزرتشت است جشن مي*گيرند و اين همان روزي است كه ابوريحان از آن به عنوان نوروز بزرگ نام مي*برد.
برگرفته از کتاب "ديدي نو از آييني کهن"
