جشن سده ( از سری جشنهای ایرانی )

جشن سده







جشن سده جشن پيدايش آتش است. سد روز از پاياين تابستان گذشته و يا سد شب و روز به نوروز مانده است و كهن بودن آن به پايه جشن*هاي نوروز و مهرگان مي*رسد.


از نظر نجومي (طبيعي) نياكان ما در روزگاران بسيار كهن، سال را به دو پاره (فصل) بخش مي*كردند.تابستان كه هفت ماه به درازا مي*كشيد، در نخستين روز فروردين ماه آغاز و آخرين روز مهر ماه پايان مي*يافت. زمستان از آغاز آبان ماه شروع مي*شد و تا پايان اسفندبه طول مي*انجاميد.جشن سده، سومين روز از آغاز زمستان و يا سد روز و شب (پنجاه روز و پنجاه شب) به اول تابستان بود.

از نظر تاريخي نسبت اين جشن به هوشنگ شاه داده شده است. در شاهنامه آمده است كه روزي هوشنگ شاه با همراهانش در كوهي مي*رفتند ناگهان چيزي دراز، تيره تن، و سياه رنگ ديد كه ماري بود و هوشنگ باهوش و هنگ، سنگي گرفت و سوي مار پرتاب كرد كه آن را به كشد. سنگ به سنگ ديگري برخورد كرد و چون هر دو سنگ چخماق بودند، فروغ (جرقه*اي) پديدار شد، به بوته گرفت و مار فار كرد. از اين رويداد هوشنگ شاه شادمان شد و خداوند را نيايش كرد كه راز آتش را به او آشكار كرده است. شادمان و پيروز، هوشنگ شاه آتش را از همان هنگام قبله قرار داد، آن روز را جشن اعلام كرد و اين سنت تا امروز برجاست، به گفته فردوسي:




برآمد به سنگ گران سنگ خرد هم آن و هم اين سنگ گرديد خرد


فروغي پديد آمد از هر دو سنگ دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ


جهاندار پيش جهان آفرين نيايش همي كرد و خواند آفرين


كه او را فروغي چنين هديه داد همين آتش آنگاه قبيله نهاد

يكي جشن كرد آنشب و باده خورد "سده" نام آن جشن فرخنده كرد


از نظر ديني: اين جشن به ياد آورنده اهميت نور، آتش و انرژي است. نوري كه از خداوند جداست و از خدواند جدا هم نيست. قبله اي كه در همه جا هست، دروني دل و جان همه نشانه*هايي از فروغ اهورامزدا هستند، بهشت د راوستا به نام روشنايي بي*پايان خوانده شده است.


آيين جشن سده


حكيم عمر خيام در كتاب نورزنامه مي*نويسد:


"هرسال تا به امروز جشن سده را پادشاهان نيك عهد در ايران و توران به جاي مي*آوردند، بعد از آن به امرور، زمان اين جشن به دست فراموشي سپرده شد و فقط زرتشتيان كه نگهبان سنن باستاني بوده و هستند اين جشن باستاني را برپا مي*داشتند."


هر چند نوشته شده است كه مردآويج زياري به سال 323 هجري (سده دهم ميلادي) اين جشن را در اصفهان با شكوه برگزار كرد. همچنين در زمان غزنويان اين جشن دوباره رونق گرفت و عنصري شاعر نامدار ايران در يكي از جشن*هاي سده در برابر سلطان محمود قصيده*اي درباره سده خواند كه آغاز اين است :

سده جشن ملوك نامدار است زافريدون و از جم يادگار است



در ايران باستان، و در ميان زرتشتيان ايران، اين جشن نزديك غروب آفتاب، با آتش افروزي آغاز مي*شد و امروز هم با همان سنت كوه*هايي از بوته و خار و هيزم در بيرون شهر فراهم شده، در حالي كه موبدان لاله به دست اوستا زمزمه مي*كنند، بوته*ها را روشن كرده و مردمي كه در ان جا جمع شده*اند نماز آتش نيايش خوانده، و سپس دست يكديگر را گرفته به دور آتش مي*چرخند، شادي و پايكوبي مي*كنند اين مراسم وسيله انجمن زرتشتيان كرمان سده*هاست كه بيرون از شهر انجام شده و همه مردم زن و مرد، زرتشتي و مسلمان، كليمي در ان جا گرد آمده و در شادي شركت مي*كنند. در تهران اين جشن بيست و پنج سال با شكوه بوسيله سازمان فروهر در باغ ورجاوند برگزار شد.

بر گرفته از کتاب "ديدي نو از آييني کهن"

کاش هنوز جشن 2500 ساله برگزار میشد . واقعا ناراحتم که تاریخ کشورمون رو دارن دفن میکنن

بهتره وارد جزئيات نشيم
ولي يه سري آدما... عرب،فارس نما هستن!
هركاري ميكنن تا فارس رو عرب كنن ولي نمي تونن:34:خون ما به اين راحتيا عرب نميشه:34: