مصاحبه خواندنی با امین حیایی

گفتگویی خواندنی با امین حیایی

*****

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]



امین حیایی شهرتش را مدیون تلویزیون می*داند و می گوید در بازیگری، اخلاق مهم*تر از فن و تکنیک است و بازیگر باید صورت و سیرتش یکی باشد تا در نهایت به یک پالایش روحی که خدا برایش مهیا کرده، برسد.
«امین حیایی» بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون است که تاکنون در بیش از 50 فیلم سینمایی ایفای نقش کرده است.
وی از سال 70 با فیلم «دو همسفر» به سینما آمد و در نقش*های متفاوتی ظاهر شد.
«مهمان مامان» (داریوش مهرجویی)، «کما» (آرش معیریان)، «نقاب» (کاظم راست*گفتار)، «ستاره*ها» (فریدون جیرانی)، «زن زیادی» (تهمینه میلانی)، سن*پترزبورگ (بهروز افخمی)، «اخراجی*ها» (مسعود ده*نمکی)، «دختر ایرونی» (محمدحسین لطیفی)، «زن*ها فرسته*اند» (شهرام شاه*حسینی)، «بیداری رویاها» (محمدعلی باشه*آهنگر) و «پوپک و مش ماشاالله» (فرزاد موتمن) از جمله فیلم*هایی است که حیایی در آن* ایفای نقش کرده است.
حیایی شهرتش را مدیون تلویزیون می*داند، وقتی با مجموعه «آپارتمان» بر صفحه تلویزیون* ظاهر شد و بعدها هم با سریال*هایی چون «مهر خوبان»، «دو پنجره»، «روزگار جوانی» و «همسایه*ها» بیش از پیش هنر بازیگری*اش را به رخ کشید.
وی که چندی پیش با سریال «قلب یخی» میهمان شبکه نمایش خانگی بود، به تازگی برای تصویربرداری بخش*های خارج از کشور سریال «made in iran» به بیروت آمده است.
از فرصت استفاده کردیم و در این هوای دلچسب و بارانی شهر بیروت تصمیم گرفتیم گفت*وگوی کوتاهی درخصوص وضعیت و جایگاه بازیگری در کشور با این بازیگر داشته باشیم.
متن کامل گفت*وگو به شرح زیر است:

* الان در لبنان مشغول چه کاری هستید؟

- در حال حاضر در بیروت مشغول بازی در سریال «ساخت ایران» (made in iran) به کارگردانی «محمدحسین لطیفی» هستم. موضوع این سریال طنز است و داستان از تهران شروع می*شود، وقتی که جای من با یک دانشمند نانو تکنولوژی عوض می*شود و برای پناهنده شدن به خارج می*روم. گروهی که منتظر دانشمند بودند، من را با خودشان می*برند و فکر می*کنند که من آن دانشمند هستم. این سریال در 12 قسمت برای پخش در شبکه نمایش خانگی ساخته می*شود.

* در این سریال با چه بازیگرانی هم*بازی هستید؟

- در سریال ساخت ایران، آقای «بهنام تشکر» نقش دانشمند را بازی می**کند، خانم «بهاره رهنما» هم نقش همسرش را بازی می*کند. آقای «فرهاد اصلانی»، خانم «گوهر خیراندیش» و ... هم از دیگر بازیگران این سریال هستند که قرار است تعداد دیگری از بازیگران هم به پروژه اضافه شوند.

* چندی پیش صحبت*هایی درخصوص قطع همکاری شما با پروژه «قلب یخی» و آقای کمال طباطبایی در رسانه*ها منتشر شد، در این رابطه کمی توضیح می*دهید؟

- این صحبت**ها فقط یک شایعه و حاشیه*سازی بود و اصلا صحت نداشت. نه ایشان اعتراضی کرده بود، نه بنده. اتفاقا قرارداد کار هم بسته شده و صحبت کردیم. انشاءالله از فروردین سال آینده «قلب یخی3» را شروع کنیم، البته گویا قرار است آقای «سامان مقدم» کارگردانی این مجموعه را با یک گروه جدید به عهده بگیرند.

* امسال در جشنواره فیلم فجر حضور دارید؟

- خودم که سر فیلمبرداری این کار هستم و فرصت حضور در جشنواره را ندارم ولی فیلم*هایی که در آن بازی کردم یکی فیلم «قلاده*های طلا» کار آقای ابوالقاسم طالبی بود که کار فوق*العاده*ای شده است. برای صداگذاری کار که رفته بودم، صحنه**هایی از فیلم را دیدم، خیلی کار شسته رفته و تمیزی شده که ریتم خوبی هم داشت. خیلی لذت بردم، چون واقعا کار متفاوتی دیدم. کار آقای «سیدجواد هاشمی» (آهوی پیشونی سفید) فیلم دیگری است که در آن حضور دارم، می*گویند فیلم خوبی شده ولی من خودم هنوز فرصت نکردم فیلم را ببینم. وقتی در این فیلم کار می*کردیم نشان می*داد که کار خوبی از آب درمی*آید. با سید*جواد هاشمی «اخراجی*ها» را کار کرده بودم ولی من وجوه دیگر آقای هاشمی را نمی*دانستم که هم نویسنده خوبی هستند و هم کارگردانی خوبی در کار داشتند. انقدر که ایشان در این کار انرژی گذاشت، واقعا ما خجالت می*کشیدیم که انقدر این مرد تلاش می*کند که یک کار خوب انجام دهد. گروه خیلی خوبی داشت و من وقتی این انرژی را می*دیدم، انرژی می*گرفتم و دوست داشتم با تمام انرژی کار کنم. هم من هم همسرم در این فیلم بازی کردیم و سعی کردیم بازی خوبی داشته باشیم.
فیلم دیگرم «خودزنی» به کارگردانی «احمد کاوری» است که در این فیلم «امیررضا دلاوری» نقش اصلی را دارد و من هم چند سکانس بازی دارم که خیلی راضی*ام از آن سکانس*ها، چون نقش متفاوتی بازی کردم.

* از سه فیلمی که در جشنواره دارید، دو فیلم آن سیاسی است، چطور شد که در این فیلم*ها ظاهر شدید؟

- نمی*توان گفت سیاسی است. فیلم آقای کاوری یک کار درام است. داستان شخصی است که از زندان آزاد می**شود و زن و بچه*اش را از دست داده و حالا دنبال آن*هاست و درگیر ماجراهایی می*شود. من هم تا جایی که بتوانم به او کمک می*کنم. «آهوی پیشونی سفید» هم که یک کار کودک است و «قلاده*های طلا» هم در واقع من نقش یک مامور اطلاعات را دارم که به دنبال یک جاسوس هستم که وارد ایران شده و اتهام جاسوسی در وزارت ارطلاعات به من وارد شده است. من از وزارت اطلاعات بیرون می*آیم و خودم به تنهایی پیگیر ماجرا می**شوم که این جاسوس چه کار می*کند و چه نقشه*هایی دارد تا بتوانم خودم دستگیرش کنم و تحویلش بدهم. ماجرا این است البته این اتفاقات در دوره انتخابات می*گذرد. این جاسوس می*خواهد تنش*ها را زیاد کند و مردم را به جان همدیگر بیاندازد، می*خواهد مردم را به جان بسیج بیاندازد، چون خیلی از مردم فقط ایستادند و نگاه می*کنند، این* جاسوس*ها هستند که اغتشاشات و درگیری*ها را شروع می*کنند، اسلحه و تیم دارند و ما با آن*ها درگیر می*شویم.
«قلاده*های طلا» خیلی فیلم نویی شده و ساخت خیلی زیبایی دارد و احساس می*کنم از فیلم*های خاص جشنواره باشد.

* کمی از خبر و جشنواره فاصله بگیریم و به بحث بازیگری بپردازیم. بعضی از منتقدان و کارشناسان معتقدند در سینمای امروز ایران جایگاه یک بازیگر آن*طور که باید باشد، نیست و در واقع شأن و جایگاه یک بازیگر نسبت به گذشته نزول پیدا کرده است. نظر شما در این رابطه چیست؟
- مقتضیات زمان باعث می*شود هر دوره*ای سینمای خودش را داشته باشد، الان سینمای جوان آمده با این شکل و ابعاد و بازیگرها. مسلما اگر فکر می*کنیم شأن بازیگرانمان پایین آمده، شاید شأن سینمای ما پایین آمده است. شاید مشکل اصلی خود سینماست. شاید فیلم*نامه*هایمان ضعیف شده، شاید کارگردان*هایمان ضعیف شدند، شاید تهیه*کننده*ها فقط دست به کارهایی می*زنند که فقط برای*شان پول بسازد و فکر ساخت فیلم*های هنری نیستند. شاید کار هنری دیگر گیشه ندارد. شاید مردم*مان این*طور می*خواهند. ما پاسخگوی مردم هستیم، مردم هر سبکی که دوست داشته باشند را انتخاب می*کنند و ما هم مجبوریم آن سبک را دنبال کنیم. خودمان تا حدی می*توانیم به آن*ها خط بدهیم.
من خودم کارهای هنری انجام دادم ولی هیچ کدام فروش کارهای دیگرم را نداشته است، یعنی مردم به آن صورت از کارهای هنری من استقبال نکردند و بیشتر از کارهای طنز من خوش*شان آمده است.
سینما در ابتدا باید به یک رشدی از لحاظ مالی برسد تا بعد از آن بتوان به دنبال سینمای هنری رفت. وقتی می*بینیم مردم دنبال این هستند که به سینما بیایند و شاد شوند، مسلما ما جوابگوی این حوزه هستیم. شاید مردم آن شادی را در خانه و جامعه*شان نداشته باشند و برای به دست آوردن آن به سینما می*آیند. شاید تفریحی نداشته باشند که حالا بخواهند به سینما بیایند و به ابعاد ذهنی و فلسفی* و هنری*شان اضافه کنند. مردم برای ما مسیرها را مشخص می*کنند و ما را به سمت*هایی که می*خواهند سوق می*دهند.
من آن زمان که برای اولین بار به سینما آمدم در فضای سیاسی جامعه با یک فیلم نیمه سیاسی به نام «دو همسفر» به سینما ورود کردم. بعد از آن فضای بزهکاری اتفاق افتاد که فیلم*های خاص خودش را می*خواست. پس از آن فضای فیلم*های جنگی باب شد. این فیلم*ها هم پس از مدتی کنار رفت و نوبت فیلم*های عشقی رسید که تا آخرش را درآوردند و ته*دیگش را هم درآوردند و انواع فیلم*های عشقی ساخته شد. پس از آن فیلم طنز جایگزین شد که ما این مسیر را ادامه دادیم.
شکل ما با شکل جامعه است، فکر نکنید بازیگرهای ما شأن*شان پایین آمده است، نه همه بازیگرهای ما باشخصیت و انسان*های پاکی* هستند، همه قابل احترام و به فکر انجام یک کار مثبت هستند، همه دوست دارند این اتفاق برای*شان بیفتد ولی جامعه، ما را به این سمت سوق می*دهد. این جور فیلم*ها بیشتر جوابگوی مردم است و مردم این تیپ فیلم*ها را بیشتر دوست دارند و ما هم مجبوریم که همین سبک فیلم*ها را کار کنیم تا سینمایمان رونق پیدا کند تا بقیه هم بتوانند در این سینما کار کنند. خیلی*ها از سینما زده شده*اند و بعضی تهیه*کنند*ه*ها به راحتی کنار می*روند. من تهیه*کننده*هایی می*شناسم که دوست دارند برای هنر مملکت*شان کار کنند و برای کشورشان افتخار آفرین باشند و فیلم*های هنری بسازند، ولی به راحتی زمین می*خورند و فیلم*هایشان فروش نمی*کند. شاید مردم خیلی از چیزهایی که ما با *فیلم*ها می*خواهیم به آن*ها بگوییم یا در کتاب*ها می*خوانند یا در رادیو تلویزیون و رسانه*ها می*بینند. شاید دوست دارند در سینما فقط چند دیالوگ بشنوند و بخندند، یا به عشق هنرپیشه محبوب*شان به سینماها بیایند. در کل ما جوابگوی نیازهای مردم هستیم.

* تهیه*کننده*ها هم بر اساس رابطه، افرادی را به عنوان بازیگر به سینما معرفی می*کنند که این موضوع می*تواند در زمینه افت کیفیت بازیگری موثر باشد.

- همین طور است، ولی به نظرم خودشان به جایی نمی*رسند. خیلی*ها فکر می*کنند بازیگری خیلی زود و راحت به دست می*آید. اولا چیزی که خیلی زود به دست می*آید، خیلی زود از دست می*رود یعنی موقعیت*اش را خیلی زود از دست می*دهد، چون بازیگری چیزی نیست که به راحتی به دست بیاید. بازیگری یک مسیری است که ریشه دارد، ریشه آن می*تواند تئاتر باشد. باید از تئاتر شروع کنی و ریشه بازیگری را در خودت پیدا کنی. باید روی بیان و فیزیک و میمیک صورتت کار شود. ما تمام این کارها را از بچگی انجام دادیم*. مربی و دوره*های تئاتر داشتیم، بیان با ما کار می*کردند، نرمش*ها و ورزش*های بدنی داشتیم، حرکات فرمیک داشتیم، تمرین*های دست جمعی مثل پرتاب دیالوگ داشتیم یعنی یک دیالوگی من شروع می*کردم، ادامه*اش را نفر بعدی می*گفت و به همین ترتیب پاس*کاری می*کردیم. این کارها ذهنیت*مان را خلاق می*کرد، بیان و روی ما را باز می*کرد، برای اینکه بتوانیم حرف بزنیم. پله پله شد که به اینجا رسیدیم. همه بچه*هایی که در سینما رشد می*کردند و به موفقیت می*رسیدند، بدون زحمت نیامدند. هیچ کدام از بازیگرانی که جایگاهی برای خودشان دارند، نه با پارتی آمدند نه اینکه پولی به کسی دادند که به سینما بیایند. آن کسی که واقعا این*کاره بوده و استعداد داشته، خدا خودش وسیله*ای قرار می*داد و مسیری باز می*کرد که این آدم به سینما بیاید و موفق شود.
یک سری از طریق تلویزیون شهرت پیدا می*کنند، خود من شهرتم را مدیون تلویزیون هستم، وقتی که سریال*های تلویزیونی را کار کردم، همه من را شناختند. خیلی*ها می*گویند چرا امین حیایی دیگر سریال بازی می*کند، خوب سریال یک مقطعی از زندگی من بود، مثل دوران دبیرستان و باید حالا وارد دانشگاه شوی که حرفه*ای*تر و حساس*تر است.
در آن دوره*ای که کار می*کردیم فیلم*ها نگاتیو و میزان پخش نگاتیو محدود بود. به کارگردان یک تعداد حلقه نگاتیو می*دادند و می*گفتند با این تعداد می*توانی فیلمت را بسازی. برای ما یک برداشت،* یک برداشت بود، حرفه*ای*گری در سینما این بود که با یک برداشت پلان را تمام کنی که به تهیه*کننده و کارگردان کمک شود تا بتواند فیلم بعدی*اش را بسازد. نه اینکه نگاتیوها را حرام کنیم برای اینکه تازه بخواهیم یاد بگیریم. نه این خبرها نبود، باید کامل یک مسیر بازیگری را رد می*کردی. تلویزیون برای من این ویژگی را داشت، فرصتی بود برای اینکه بتوانم خودم را پیدا کنم و تجربه کسب کنم، بتوانم در واقع به آرامش و اعتماد به نفسی برسم که در مقابل دوربین سینما با یک برداشت،* دو برداشت و حد*اکثر سه چهار برداشت بتوانیم پلان را بگیریم ولی الان سینمای ما دیجیتال شده و مشکل نگاتیو نداریم. الان همان بازیگرهایی که جلوی دوربین تلویزیون هستند، می*توانند کار سینمایی هم انجام بدهند و اگر تعداد برداشت*های*شان هم زیاد شود، مشکلی نیست. میدان کار نسبت به گذشته کمی بازتر شده و قطعا هجوم افراد به این حوزه زیاد می*شود؛ چراکه خیلی*ها* دوست دارند در این عرصه فعالیت کنند و به جایی برسند. من هم برای همه*شان آرزوی موفقیت دارم ولی باید زحمت بکشند، باید تلاش کنند و فکر نکنند که بازیگری خیلی ساده است. اعتماد به نفس بازیگری نباید کاذب باشد و واقعا باید اعتماد به نفس دورنی باشد. به نظرم بازیگری یک مسیر پالایش درونی است. من در خودم این را دیدم، چون بازیگر الگو می*شود، بازیگر به هر صورت وقتی رشد می*کند برای جامعه*اش الگو می*شود و همین الگو بودن برای جامعه باعث می*شود که از درون خودش را شروع کند به ساختن. اگر قرار است الگوی جوان*ها شوم، باید آدم سالم و درستی باشم. اخلاقم درست باشد، *انسان خوش*رفتاری باشم، برخوردم درست باشد، بیان خوبی داشته باشم، بتوانیم روابط عمومی خوبی داشته باشم، در کار مخصوصا باید ارتباط خوبی با عوامل داشته باشم و همه را دوست داشته باشم تا همه هم با من ارتباط خوبی داشته باشند و بستر برای کار من فراهم شود. وقتی تنش در کار باشد و به عنوان یک الگو قبولم نداشته باشند، مسلما کمکم نمی*کنند و به قول معروف موج خوبی به من نمی*دهند. خیلی*ها این اتفاق برای شان می**افتد، در صورتی که خیلی هم زحمت کشیدند ولی می*بینی که کار درنیامده است. شاید هنوز نتوانسته آن رابطه را در گروهش ایجاد کند که گروه هم پاسخگوی موج مثبتش باشد.

* بحث دانش علمی هم در این زمینه خیلی موثر است.

- صد در صد. دوره*ای که ما وارد سینما شدیم، فقط یک رشته نمایش در دانشگاه سراسری با یک تعداد محدود وجود داشت که خیلی مشکل بود با یک بخش تئاتر. چیز دیگری نبود، نه کلاس آموزش بازیگری وجود داشت نه کلاس سینما. از حدود 12، 13 سال قبل به این طرف بود که این کلاس*ها و آموزشگاه*ها جا افتاد که یک موقعیت* است برای کسانی که می**خواهند بدانند این*کاره هستند یا نه. اگر استعداد داشته باشند، قطعا از چشم اساتید نمی*افتند، اساتید مثل یک کارگردان بازیگران را می*بینند و انتخاب می*کنند. وقتی استاد ببیند حرکت و نگاه و فیزیک و بدن فرد - که همگی ظاهر است – حرفی برای گفتن دارد، او را از دست نمی*دهد. البته این*ها چیزهای ظاهری است که برای اول کار است، بعد از آن اخلاق طرف است. وقتی ببینند یک بازیگر در کار اول اخلاقش می*لنگد، دفعه بعد با او کار نمی*کنند؛ پس باید طرف به همه چیز فکر کند. اول به اخلاق و روابط عمومی و بعد به تکنیک*ها و فن*های بازیگری. همه این*ها در کار درصد دارد، باید درصد*ها را رعایت کرد تا بتوانیم در کار موفق شویم. ولی خوب بعضی دوستان شاید نسبت به این موضوعات آگاهی و شناخت ندارند و زمین هم می*خورند که آسیبش خیلی بیشتر است. اگر می*خواهند آسیب نخورند باید راه درست را بروند و بدانند که قرار است الگو باشند و الگو*ها هم نباید *ریا کند، باید خودش و شخصیت واقعی**اش را بشناسد، ماسک نرنند جلوی صورت****اش و در دورن یک چیز باشد و در ظاهر چیز دیگری. باید صورت و سیرت*شان یکی باشد که در واقع آن پالایش درونی در آن*ها انجام شود. بعد تازه می*فهمد این مسیر اصلا مسیری بوده که به این پالایش روحی برسد. اگر خدا این مسیر را در زندگی**اش انتخاب کرده، می**خواسته او را به یک کمال روحی و تکامل برساند، وگرنه شهرت و مقاوم و ثروت که در این کار وجود دارد می*گذرد؛ مردم در نهایت اخلاقیات بازیگر محبوب*شان را دوست دارند. خیلی*ها به من می*گویند آقای حیایی ممکن است شما خیلی بازیگر خوبی باشید ولی ما اخلاقت را بیشتر دوست داریم، ما با اخلاقت بیشتر حال کردیم، همانی که در فیلم*ها می*بینیم هستی و بازی نمی*کنی. اگر این نقاط نباشد، به نظرم بازیگر به هر نقطه*ای هم برسد ممکن است یک دفعه زیر پایش خالی شود و به زمین بخورد؛ باید جای پایش را محکم کند و اگر می**خواهد به نوک قله برسد، پایه*های قوی لازم است.