توصیه های تغذیه ای برای نوروز

دكتر ربابه شيخ الاسلام
بهار از راه میرسد 

نمي خواهم در اين روزهايي كه همه براي نوروز و آمدن بهار خود را آماده ميكنيم باز از مضرات زياده روي در مصرف شيريني و شكلات در ايام نوروز بگويم و يادآوري كنم كه مراقب بچه ها باشيد كه در تعطيلات با مصرف بيش از حد تنقلات، شيريني و شكلات از غذا هاي اصلي يا وعده هاي اصلي غذا محروم نشوند. بهتر است صحبت را از توصيه هايي ساده شروع كنيم

- هنگام خريد آجيل، به تازگي آن توجه كنيد تا حد امكان از فروشگاه هائي كه معتبر هستند و اجناس با كيفيت مرغوب و تازه عرضه مي كنند خريداري كنيد. از خريد خشكباري كه علائم كپك زدگي در آن ها مشاهده مي شود ويا كهنه به نظر ميرسد خودداري كنيد. بهتر است انواع كم نمك را انتخاب نمائيد.
- ميز پذيرايي عيد را با ميوه ها ، شيريني هاي كوچك، آجيل كم نمك ،قطعات كوچك از ميوه هاي خشك شده يا برگه ها تزيين كنيد از پذيرايي با شيريني هاي تر و چرب ،شكلات ها ، شيريني هاي بزرگ و كيك بپرهيزيد
- در اين ايام براي مهمانانتان چاي را كمرنگ و در استكان يا فنجان هاي كوچك سرو كنيد بهتر است به جاي قند از كشمش يا توت خشك يا خرما استفاده كنيد اگر چاق هستيد ياد بگيريد كه چاي را خالي بنوشيد .
- اگر مهمانتان را دوست داريد خيلي به او تعارف نكنيد بعضي افراد خصوصا افراد ميان سال و سالمند ممكن است رژيم هاي خاصي داشته باشند و تعارف بيش از حد آنها را مجبور به مصرف ميكند كه برايشان مضر است. كودكان هم بايد حدي را در مصرف مواد شيرين رعايت كنند كه دچار مشگل نشوند ، فرصت زيباي نوروز براي ديدار ،شادباش گفتن روز و سال نو ، آرزوي سلامتي و بهروزي كردن ،خوبي ها و خاطره هاي خوب رابياد آوردن و چشم پوشي از دلگيري ها و به فراموشي سپردن دلتنگي ها است.
اگر در اين ايام به دليل ديد و بازديد ها فرصت پختن غذا نداريد از غذاهاي حاضري ،كم چرب همراه با انواع سالاد استفاده كنيد. ميتوانيد براي يك هفته سبزيجات شسته شده را بطور مناسبي در يخچال نگهداري كنيد و هر شب با آنها براي خود و خانواده سلاد هاي خوشمزه درست كنيد . كاهو، كرفس، هويج،انواع كلم ، انواع فلفل هاي دلمه اي، خيار،گوجه فرنگي، گل كلم از دوستان هميشگي سلامت هستند .مخصو صا اگر سس سالاد را خودتان با روغن زيتون ،ماست،سبزيهاي خشك معطر وادويه اي كه دوست داريد درست كنيد،اگر گاهي با توجه به سليقه و ذايقه اعضاي خانواده تن ماهي ويا انواع حبوبات پخته، كشمش شسته شده ، پنير رنده شده را به اين سالاد اضافه كنيد غذاي سالم و كاملي خورده ايد و همه سلولهايتان را راضي كرده ايد.
اگر در اين ايام به مسافرت ميرويد:
- خوردن غذاهاي چرب، سرخ شده، شيريني ها، شكلات و خامه را محدود كنيدتا حد ممكن به جاي مصرف غذاهاي سرخ شده، از غذاهاي آب پز، كبابي و تنوري استفاده نماييد
- براي جلوگيري از كم آبي و يبوست مقادير مناسبي آب (بطري)همراه داشته باشيد و همه همراهان را هم به نوشيدن آن توصيه كنيد.
- ميوه ها و سبزيهايي مثل هويج ، گوجه فرنگي، ساقه كرفس ، در طول مسافرت بهترين دوستان سلامت شما هستند چون حاوي آب و املاح و ويتامين هاي مورد نياز شما هستند .درخانه انها را تهيه ،پاك و و خوب خوب بشوييد و در ظروف مناسب در بسته با خودتان ببريد.
- آب بهترين نوشيدني است ولي اگر ميخواهيد نوشيدني ديگري سر ميز باشد بهتر است به جاي نوشابه، از دوغ كم نمك و نوشيدني هاي كم كالري استفاده كنيد.اگر چاق نيستيد ما الشعير هم جانشين خوبي است
- در طول سفر لبنيات دوست استخوانهايتان را فراموش نكنيد و روزانه حدود 2 تا 3 ليوان شير كم چرب يا ماست استفاده كنيد.
- تا حد امكان از مصرف سوسيس وكالباس پرهيز كنيد.
جهت حفظ ايمنی غذا و پيشگيری از انواع مسموميت ها :
- غذای مورد مصرف بايد کاملا پخته شود : ممکن است با توجه به مدت تعطيلات و احتمالا تعجيل در ساعت حرکت در تهيه غذا کوتاهی شود ، به گونه ای که غذا به ويژه گوشت ها به طور کامل پخته نشده و همين سبب آلودگی و فساد آن شود . از ظاهر گوشت می توان به ميزان پخت آن پی برد ، به عنوان مثال رنگ گوشت پخته بايد قهوه ای باشد ، ولی اکثر مواقع مغز ( درون ) کباب کوبيده يا برگ ، قرمز رنگ است . مردم فکر می کنند چون گوشت روی شعله مستقيم قرار گرفته ، بنابراين قسمت درونی آن پخته می شود ولی چنين تفکری اشتباه است . بارها ديده شده که روی ( سطح ) کباب به حالت سوخته در آمده اما درون آن هم چنان نپخته مانده است . در چنين مواردی بايد گوشت را مجددا روی آتش قرار داد تا به اصطلاح مغز پخت شود . هم چنين ماهی زمانی پخته است که گوشت آن به صورت لايه لايه در آيد . در مورد پخت مرغ آب پز، وقتی آب مرغ شفاف و گوشت مرغ سفيد شود مرغ پخته و آماده شده است اين روزها از خوردن گوشت پرندگان وحشي صرف نظر كنيد.
در صورت مصرف غذاهاي كنسروي قبل از مصرف از سلامت آن ها اطمينان حاصل كنيد، در صورت مشاهده برآمدگــي و فرورفتگي از مصرف آن ها خودداري كنيد. قبل از مصرف حتما" آن ها را 20 دقيقه بجوشانيد.
- اگر نمي توانيد سبزي هارا ضد عفوني كنيدبهتر است انها را اب پز كرده ومصرف کنيد.
- به رستوران هاي معتبر كه اصول بهداشتي بيشتر در آن ها رعايت شده است مراجعه كنيد. وضعيت بهداشت سالن، دستشويي ها، كارگران و ... تا حدي مي تواند معيار سطح بهداشت رستوران باشد.
- در صورت امكان لوازم شخصي مانند قاشق، چنگال و ليوان مخصوص خود را همراه داشته باشيد.
- از مصرف بعضي از مواد غذايي مانند سالاد الويه، همبرگر، كباب كوبيده، *پياز در مكان هائي قابل اطمينان نيستند، خودداري كنيد
- به بهداشت فردي يعني شستشوي دست ها قبل از مصرف غذا توجه كنيد.
در مورد آب آشاميدني در صورت امكان از آب معدني استفاده شود و در غير اين صورت به بهداشت پارچ و ليوان ها توجه نمائيد.
براي پيشگيري از اضافه وزن و شادابي بيشتر در اين ايام بيش از ساير مواقع ورزش و تحرك بدني داشته باشيد. از فرصت طلايي نوروز براي با هم بودن بيشتر، ورزش هاي دسته جمعي خانوادگي ، راهپيمايي ،استفاده از طبيعت دركنار خانواده ، ايجاد ارتباط صميمانه تر، استفاده كنيد