موضوع: مستند تاریخی | نبرد جلال الدین خوارزمشاه با چنگیز خان مغول

با سلام .

در قرن 13 ، خوارزمشاهیان بر ایران حکومت میکردند ، یک حکومت بزرگ و یک پارچه و صد البته متحد .

در آسیای صغیر و خاور نزدیک ، هیچ دولتی فکر نمیکرد که روزی چنگیز به ایران حمله کند ، یعنی اصلا فکرش را هم نمیکردند که چنگیز بتواند به ایران برسد .

اولین نبرد بین نیروهای چنگیز و ایرانیان در در دشت های قرقیزستان شکل گرفت ، نیروهای چنگیز از جنگ با قبایل مرکیت باز میگشتند و با ایرانی ها روبه رو شدند ، چنگیز علاقه ای به جنگ با ایرانی ها نداشت و نیروهاش رو عقب کشید .

اقدامات سلطان محمد خوارزمشاه باعث برافروخته شدن آتش جنگ شد ، فرستادگان چنگیز را کشت ، بازرگانان مغول را دستگیر کرد و اموال ان هارا غارت نمود و سپس آن هارا به قتل رساند .

چنگیر که با این کارهای سلطان محمد بهش توهین شده بود ، در سال 1219 میلادی ، با عظیم ترین سپاهی که شرق تا به حال به خودش دیده بود عازم اطرار ( یا اترار ; یکی از سرزمین های تحت سلطه ی ایران ) شد ، در نزدیکی های اترار چنگیز به یک مانع دفاعی بزرگ تر از خودش برخورد کرد ، 400 هزار سرباز خوارزمشاهی ! ، نبرد شدیدی در گرفت و به خاطر سوارکاران ماهر مغول ; صفوف سپاه خوارزمشاهی در هم شکست ، جوچی ( یا چوچی ; پسر چنگیز) با شجاعت تمام به دل سربازان خوارزمشاهی زد و مانع فرار آن ها شد و ان هارا محاصره کرد و قتل عامی به راه انداخت که تا آن زمان کمتر چنین قتل عامی به چشم دیده شده بود ! .

سلطان محمد به خاطر این شکست گریخت و مرزهای شرقی ایران را بدون محافظ رها کرد.

سپاه چنگیز به سه دسته تقسیم شد ، یک دسته به فرماندهی ِ جغتای و اغتای( یا اکتای) ماموریت یافتند که اترار را تصرف کنند ، دسته ی دیگر به سمت خجند حرکت کردند و چنگیز به همراه دسته ی سوم به سمت بخارا و سمرقند حرکت کرد ( شهرهای آباد و بزرگ آن زمان ) .

سربازان و مردم در شهر اترار 6 ماه دلاورانه در برابر فرماندهان چنگیز ( جغتای و اکتای ) مقاومت کردند ، اما نیروی کمکی به آن ها نرسید و باعث تصرف شهر اترار توسط نیروهای مغول شد و حاکم ان شهر نیز به قتل رسید .

حاکم بخارا 20.000 سرباز داشت ، در کنار رود سیحون با مغولان درگیر شد ولی شکست خورد و بخارا به دست مغولان تصرف شد .

خجند بدون مقاومت تسلیم مغولان شد .

سمرقند ، شهری آباد و بزرگی که 30.000 صنعتگر و 30.000 سرباز آماده داشت ، به خاطر تصمیم ترک ها بدون مقاومت تسلیم شد ، این تصمیم از آن جهت به ایران ضربه زد که ترکها با این تصمیم حتی توانستند جان خود را نجات دهند و توسط چنگیز قتل عام شدند ، دره ی حاصل خیز زرافشان به دست مغولان افتاد ، صنعتگران و سربازان آماده به خدمت ِ شهر سمرقند نیز در خدمت چنگیز درآمده و قدرت وی را دو چندان کردند .

سلطان جلال الدین برخلاف ِ پدرش از جنگ با چنگیز خان ترس نداشت ، بعد از مرگ سلطان محمد ، جلال الدین با سپاهی که برایش باقی مانده بود عازم جنگ با چنگیز شد ، از کرانه های دریای خزر عبود کرد و به سمت شرق حرکت نمود ، چندین بار با مغولان درگیر شد و آوازه ی نبردهای دلاورانه ی جلال الدین به گوش چنگیز رسید ، چنگیز، فرمانده ش قوتوخو( یا قوتوقو ) را با 30.000 مرد جنگی برای نابودی جلال الدین فرستاد ، جلال الدین سپاه قوتوقو را در هم شکست و شکست سنگینی به نیروهای چنگیز وارد نمود ، سر انجام چنگیز خودش برای حمله به جلال الدین آماده شد ، در ساحل رود سند ، چنگیز و جلال الدین رو در روی هم صف کشیدند ، جلال الدین شروع کرد ، حمله ی مستقیم به قلب سپاه چنگیز ، او موفق بود ، سپاه چنگیز از هم پاشیده شد ، جلال الدین که قصد ِ سر ِ جنگیز را کرده بود به سوی چنگیز شتافت تا سر او را جدا کند ، سر راه جلال الدین هر کسی که قرار میگرفت کشته میشد ، اما چنگیز 10.000 سوارکار را در کمین نگه داشته بود و مانع از رسیدن ِ جلال الدین به خودش شد ، پسر 8 ساله ی جلال الدین به دستور چنگیز کشته شد و سپاه جلال الدین در هم فروریخت و شکست خورد ، جلال الدین تا اخرین لحظه دلاورانه جنگید و سپس عقب نشینی کرد ، تک و تنها ، مغولان خواستند او را تعقیب کنند ولی چنگیز مانع این کار شد ، او میخواست ببیند جلال الدین چگونه از رود سند میخواهد عبور کند ، جلال الدین با شمشیر و نیزه و اسبش از رود عبور کرد ، چنگیز در این لحظه رو به فرمانده ش گفت : " چگونه از چنین پدری ، چنین پسری بر آید " ( یعنی چگونه از سلطان محمد که همیشه در حال فرار بود از دست چنگیز ، چگونه چنین پسری شجاع و دلیر__منظور جلال الدین هست__ به وجود آمده است ) .

جلال الدین راهی هندوستان و ان جا سه سال ماند و برای خود سپاهی ترتیب داد ولی این سپاه اصلا امکانات کامل و اسب نداشتند ، جلال الدین بعد ها توسط یکی از کردها در کوه های میافارقین که توسط کردها بسته شده بود کشته شد .

( یک تئوری دیگر نیز وجود دارد اینکه او توسط کردها آزاد شد و به لباس صوفیگری در آمد ... ) .

امیدوارم لذت برده باشید .

مقاله ات حرف نداشت آوش جان ...یه خسته نباشید کلی بهت میگم ای تاریخ دان انجمن ...ای کاش ادمهای مستعد و تاریخ شناسی مثل تو بیشتر داشتیم تو این مملکت...

خود من خیلی علاقه دارم به مطالعه تاریخ ایران...وقتی میخونم حسرت میخورم که چی بود چی شد!! .

اواسط مقاله ات یه لحظه فکر کردم دارم سریال تاریخی کره ای میبینم...اسب و نیزه و شمشیر و.. خاکتوسر فیلمسازا که نمیتونن یه 4 تا سریال از تاریخ پر برکت ایران بسازن... دیگه وقتی کارگردان سریال های مذهبی تاریخی مون استاد شمقدری باشه وضع بهتر از این نخواهد شد..

پ.ن :.دیگه حال نداشتم برم اسرار اون قضیه دزد و پلیس که تو اسرار گفتم فعلان حل شده..