موضوع: >>> امیرکبیر <<<

به نام خدا

میرزا محمد تقی خان فراهانی ملقب به امیرکبیر ، متولد سال 1186 در اراک و صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار .

دو بار ازدواج کرد که اولیش با دختر عموش ( جان جان خانم ) و دومی با خواهر تنی ناصرالدین شاه ( عزت الدوله) بود

امیرکبیر در سه سال و اندی که به مقام صدارت نائل شده بود ، اصلاحاتی انجام داد که ایران رو 40 سال جلو انداخت ! ...

در شنبه شبی در سال 1264 ( روز دقیق در منابع مختلف 22 ذیقعده اعلام شده ) به دستور شاه ، امیرکبیر به مقام صدر اعظمی رسید :

"ما تمام امور ایران را به دست شما سپردیم و شما را مسوول هر خوب وبدی که اتفاق می افتد می دانیم. همین امروز شما را شخص اول ایران کردیم و به عدالت و حسن رفتار شما با مردم کمال اعتماد و وثوق داریم. به جز شما به هیچ کس دیگر چنین اعتقادی نداریم و به همین جهت این دستخط را نوشتیم"

بد نیست بدونید که 4 ماه پس از این حکم ، سربازان آذربایجانی شورش کردن و با 2500 نفر خونه ی امیرکبیر رو محاصره کردن و درگیری هایی هم پیش اومد که باعث کشته شدن دو تن از مافظان امیرکبیر شد

این درگیری ها با وساطتت امام جمعه ی وقت و عباسقلی خان جوانشیر ختم بخیر شد و پایان یافت ...

از اقدامات امیرکبیر در شروع صدارت ، ایجاد یک هیئت از مترجمین معروف و کاربلد بود .
( به منظور بهبودکیفیت روابط با کشورهای اروپایی )

سپس وزیر امور خارجه تعیین کرد ... هدف از این کار این بود که سفرای خارجی دائما به پیش شاه و صدراعظم برای حتی مکالمات و مکاتبات ساده نیایند و از این پس تمام مکاتباتشان با وزیر امور خارجه صورت میگرفت و وزیر امور خارجه ( میرزا محمدعلی خان ) این پیام هارا به صدراعظم منتقل میکرد .

احداث سفارتخانه در لندن و سنت پترزبورگ از دیگر کارای امیر در شروع دوران صدارت بود .

از مهم ترین اقدامات امیرکبیر ، تاسیس مدرسه ی دارالفنون بود که اغلب استادیش از کشورهای اروپایی مثل فرانسه و ایتالیا و اتریش میامدند و علوم مهندسی و پزشکی و ... رو به دانشجویان ایرانی یاد میدادند
( نخستین دانشجویان این مدرسه ، شاهزادگان قاجار بودند )

دومین اقدام قابل توجه انتشار روزنامه ی وقایع اتفاقیه بود

این روزنامه یک بخش اخبار خارجی داشت که اخبار مربوط به کشورهای خارجی در آن به چاپ میرسید

یک بخش در مورد رویدادهای شهرهای ایران بود که گاها چاپ میشد

و بخشی هم مربوط به اخبار داخلی بود که مربوط میشد به عزل ها و نصب ها و اعطای نشان و امتیاز و ... .

××× اصلاح وضع مالی ×××

یکی از مهم ترین اقدامات امیر کبیر همین رسیدگی به وضعیت اقصادی و رسیدگی به مالیات و ... بود

1- حقوق شاه رو کاهش داد

2- تمام دریافتی های بی حساب و بی مورد رو که به جیب افراد خاصی واریز میشد رو قطع کرد

3- ازمین دارانی که مالیات و حق دیوان رو پرداخت نمیکردند ، به دستور امیر زمینشان ازشون گرفته میشد

4- اطلاعات مالیاتی رو بروز کرد ( اطلاعات مربوط به زمان کریمخان زند بودند ! )

5- برای کارکنان دولتی حقوق ثابت تعیین کرد

6- دریافت هر گونه وجه غیر قانونی رو ممنوع کرد

( تا پیش از دوره حکومت امیر مامورین دولتی و لشکریان در هنگام عبور از نواحی آذوقه خود را از مردم مطالبه می کردند و گاهی نیز اقدام به مصادره اموال مردم می نمودند )

7- به شدت با رشوه مبارزه کرد

------

القاب و عناوین رو حذف کرد و به کلمه ی "جناب" حتی برای مقام صدارت اکتفا نمود ... چون معتقد بود که این القاب و عناوین باعث زیان اجتماعی میشوند

حقوق درباریان رو تعدیل کرد ، قمه کشی و لات بازی رو ممنوع کرد ، حمل سلاح ( گرم یا سرد ) رو محکوم میکرد و ممنوع اعلام کرد .

چاپارخونه رو سر و سامون داد تا پست ها به تمام نقاط ایران فرستاده شوند

یکی دیگه از اقدامات مهم امیرکبیر رسیدگی به وضع ارتش بود ، ملاک امتیاز و ترفیع رو بر اساس شایستگی گذاشت ( که تا ان زمان افراد بی دلیل و برخلاف شایستگی ترفیع میگرفتند )
برای تامین باروت کشور چندین کارگاه احداث کرد
لباس سربازان ارتش ایران ( که به دستور امیرکبیر از پارچه ی ایرانی دوخته میشد ) شکل و شمایل منظم تری به خود گرفت .

پایان قسمت اول ...

اما حضور شخص دقیق و نکته سنجی مثل امیرکبیر که داشت مملکت رو یکپارچه میساخت وعدالت رو همه جا گسترش میداد و حتی شورش های داخلی ( از جمله شورش محمد سالار خان ) رو به شدت سرکوب کرد و این اقتدار باعث نارضایتی عده ای توی دربار میشد ...

سردسته ی تمام این مخالفان مهد اولیا بود ( مادر شاه )
میرزا اقاخان نوری و اعتمادالدوله هم از دیگر مخالفان سرشناس امیر کبیر بودند

تلاشهای این افراد سرانجام نتیجه داد و اینها در ذهن شاه ذهنیتی رو به وجود اوردن که امیرکبیر رویای سلطنت داره !

در بیستم آبان ماه سال 1320 ، شاه چنین جمله ای نوشت خطاب به امیر کبیر :

"چون صدارت عظمی و وزارت کبری زحمت زیاد دارد و تحمل این مشقت برای شما دشوار است شما را از آن کار معاف کردیم، باید به کمال اطمینان مشغول امارت نظام باشید."

شاه که همچین تصمیمی رو بخاطر فشار اطرافیان گرفته بود کاملا ناراضی از تصمیمش بود و نامه هایی برای امیرکبیر مینوشت و اعلام میکرد قوانینی که امیرکبیر وضع کرده هرگز تغییر نخواهد کرد

نمونه ای از این نامه ها :

"جناب امیرنظام به خدا قسم آنچه مینویسم عین واقعیت است. شما را قلباً دوست دارم و خداوند مرا مرگ دهد اگر بخواهم تا زنده ام دست از شما بدارم."

بعد از رد و بدل شدن چنین نامه هایی امیرکبیر درخواست ملاقات با شاه رو داد و میخواست ثابت کنه که بهش تهمت زدن ولی درخواست ملاقات با شاه باز هم با فشار افراد درباری بر شاه رد شد

پس از این رد درخواست ، شاه نامه بسیار احساسی به امیرکبیر نوشت و برایش هدایایی فرستاد ...

امیرکبیر نسبت به احساسات شاه دچار شک و تردید شد و در جشن سلام شاهانه حضور پیدا نکرد
و همین اغاز ناراحتی شاه از امیرکبیر بود

نوری که بجای امیرکبیر به مقام صدارت رسیده بود دوباره همان دوران قبل از امیرکبیر رو رقم زد و رشوه و غارت مال مردم و پارتی بازی های حکومتی به اوج خودش رسید
و همین مسئله باعث شد امیرکبیر نامه ای به شاه بنویسه :

"مردم بی سر و پا را با رشوه میخواهند صاحب منصب کنند. این غلام نمیتواند نظم دهد. بی نظم کارها پیش نمیرود. فرمان دیروز باید باطل شود وگرنه همه مردم به خیالات خواهند افتاد. این درد غلام را میکشد که مردم بگویند آن نظم میرزا تقی خانی گذشت."

چنین نامه هایی که امیرکبیر از نزدیکان شاه گله میکرد باعث میشد مهد اولیا و میرزا اقاخان نوری همچنان خطر امیرکبیر رو حس کنند

در همین زمان بودیم که وزیر مختار روسیه ملاقاتی با امیرکبیر کرد و این پیشنهاد که امیرکبیر تحت حمایت روسیه قرار بگیرد ولی اامیرکبیر نپذیرفت
( دلیل این پیشنهاد این بود که میرزاقاخان نوری شدیدا طرفدار انگلیس بود ، روس ها میخواستند تا با به قدرت رساندن دوباره ی امیرکبیر حداقل از شر قدرت گرفتن انگلیس در ایران خلاص بشن هرچند که با روی کار اومدن امیرکبیر خود روس ها امیدی به حمایت از طرف امیرکبیر نداشتن )

و خب این دیدار باعث شد تا نزدیکان شاه ، شاه رو ترغیب کنن که امیرکبیر خائنه ! و کلی تهمت دیگه که شاه رو بسیار خشمگین کرد
امیرکبیر نامه ای نوشت برای شاه که پیشنهاد حمایت هیچ یک از کشورهای اگلیس و روسیه رو نپذیرفته ولی شاه به این نامه اهمیتی نداد و امیرکبیر رو از تمام مناصبی که بعد از صدارت بهش داده بود عزل کرد ( امیرنظامی ، حکومت کاشان هم قرار بود به امیرکبیر داده بشه )

امیرکبیر نیز دو روز بعد از این اتفاق همراه مادر و همسرش راهی فین کاشان شد تا اونجا به زندگی ادامه بده .

پایان قسمت دوم ...

انسان مست هر کار جنون آمیزی از دستش بر میاد
و شاه ِ مست ؟!
حماقت بزرگی که شکل گرفت با دسیسه ی عده ای از اطرافیان شاه ...

زنان شاه وی را مست کرده و سوگولی شاه ، حکم مرگ امیرکبیر رو با مُهر مخصوص شاه منقش کرد !

"چاکر آستان ملائک پاسبان، فدوی خاص دولت ابد مدت، حاج علی خان پیشخدمت خاصه، فراشباشی دربار سپهر اقتدار مأمور است که به فین کاشان رفته، میرزا تقی خان فراهانی را راحت نماید. و در انجام این مأموریت بین الاقران مفتخر و به مراحم خسروانی مستظهر بوده باشد"

امیرکبیر که به حمام رفته بود یه جورایی توسط ماموران حبس میشه
یعنی درهای حمام توسط ماموران مسدود شده و بیرون حمام هم ماموران حواسشان بود که پیامی به همسر امیرکبیر نرسه !
امیرکبیر حتی درخواست کرد که قبل از مرگ وصیت کند ولی پذیرفته نشد

رگ های دست و پاهایش را بریدند ، با لگد به کتفش کوبیدند تا نقش بر زمین شود و دستمالی در دهانش کردند تا جان دهد
تاریخ قتل : 20 دی ماه سال 1230

جسد امیر را در حمام فین کاشان دفن کردند و بعد از مدتی به درخواست همسرش به کربلا منتقل شد و در مقبره ای که درب آن رو به حرم امام حسین باز میشود دفن کردند

نادانی شه گرفت دامان امیر
تا نیشتر آمد به رگ جان امیر
بربست سعادت را بروی ما در
بگشودچو جوی خون ز شریان امیر

پایان ...

×××

بابت تاخیر به وجود اومده در ارسال قسمت پایانی این مستند عذر بنده رو پذیرا باشید

با آرزوی موفقیت .